1. McGavran, Donald A., Understanding church growth, revised edition, Grand Rapids, IL, USA, 480pp., 1980.
2. Dayton, Edward R., and David A. Fraser, Planning strategies for world evangelization, rev. ed., Grand Rapids, MI, USA, 349 blz., 1990.
3. Malphurs, Aubrey, Ministry nuts and bolts; what they don’t teach pastors in seminary, Grand Rapids, MI, USA, 192 blz., 1997
   
   
   

• Bonk, J.J., Missions and money: Affluence as a Western missionary problem, Maryknoll, NY, USA, 1991.
• Dayton, Edward R., and David A. Fraser, Planning strategies for world evangelization, rev. ed., Grand Rapids, MI, USA, 349 blz., 1990.
• Engel, J.F., en Dyrness, W.A., Changing the mind of missions: Where have we gone wrong? Downers Frove, IL, USA, 2000.
• Guthrie, Stan, Missions in the third millennium: 21 key trends for the 21 century, Waynesboro, GA, USA, 2000.
• Hedlund, Roger E., Evangelization and church growth; issues from the Asian context, Madras, India, 260 blz., 1992
• McGavran, Donald A., Understanding church growth, revised edition, Grand Rapids, IL, USA, 480pp., 1980.
• McGavran, Donald A., How churches grow; the new frontiers of mission, London, UK, 186pp., 1959.
• Malphurs, Aubrey, Strategy 2000: churches making disciples for the next millennium, Grand Rapids, MI, USA, 220 blz., 1996
• Malphurs, Aubrey, Ministry nuts and bolts; what they don’t teach pastors in seminary, Grand Rapids, MI, USA, 192 blz., 1997
• Myers, B.L., The new context of world mission, Monrovia, CA, 1996.
• Petersen, Jim, Kerk zonder muren: het overschrijden van traditionele grenzen, Kampen, Nederland, 232 blz., 1995.
• Padilla, C.R., Mission between the times: Essays, Grand Rapids, MI, USA, 1985.
• Phillips, J.M., and R.T. Coote (red.), Toward the 21^st century in Chritian mission: Essays in honor of Gerald H. Anderson, Grand Rapids, MI, USA, 1993.
• Samuel, V., en A. Hauser, Proclaiming Christ in Christ’s way: Studies in integral evangelism, Oxford, UK, 1989.
• Samuel, V., en C. Sugden (red.), Sharing Jesus in the Two-Thirds World, Grand Rapids, MI, USA, 1983.
• Shenk, Wilbert R., Changing frontiers in mission, Maryknoll, NY, USA, 1999
• Sine, T., Mustard seed versus McWorld: Reinventing Christian life and mission for a new millennium, Crowborough, UK, 1999.
  
  
  

McGavran, Donald A., Understanding church growth, revised edition, Grand Rapids, IL, USA, 480pp., 1980.

Dit is een van de belangrijkste, misschien wel dé belangrijkste, boeken over zending van de 20e eeuw. Het is de belangrijkste weergaven van het gedachtengoed van Donald McGavran, die er vrijwel in zijn eentje de aanzet toe was dat kerkgroei weer de belangrijkste doelstelling werd van veel zendingsorganisaties.

In dit belangrijke boek legt McGavran eerst uit wat kerkgroei is. Daarna laat hij het bijbelse fundament eronder zien: het is Gods wil dat Zijn Kerk groeit. Vervolgens laat hij zien welke uitdagingen en mogelijkheden er in de wereld zijn. Een bespreking van het falen van veel zendingsorganisaties volgt hierop.

In het volgende deel beschrijft de auteur de oorzaken van kerkgroei, en hoe daar onderzoek naar te doen. Vervolgens gaat hij over naar het sociologische fundament onder kerkgroei. Een van zijn meest fundamentele stellingen is dat kerkgroei plaatsvindt onder homogene groepen. Het bijeenbrengen van verschillende etnische of sociale groepen in een kerk zal leiden tot stagnatie, en moet daarom vermeden worden. Dit is waarschijnlijk de bekendste en tevens meest omstreden stelling van McGavran. Waarom is mij nooit helemaal duidelijk. Juist als je inziet dat er kerken nodig zijn voor verschillende sociale groepen, zal iedereen bereikt kunnen worden met het evangelie. Als je blijft uitgaan dat één kerk wel kan zorgen voor iedereen, vallen er in de praktijk velen buiten de boot. (Dat geldt niet slechts voor het zendingsveld, maar ook voor Nederland.) In feite is het dus deze aanpak die zorgt voor scheiding tussen sociale groepen en elitarisme, en niet wat McGavran voorstelt, zoals hem vaak verweten wordt.

Het volgende deel van het boek behandelt verschillende thema's die van belang zijn voor kerkgroei, zoals de 'drie-zelf'-principes, werk in grote steden, 'people movements' en enkele andere. Het laatste deel gaat over het plannen van en leiding geven aan kerkgroei. Belangrijk hierin is de notie dat zending ook geëvalueerd kan en mag worden. Niet alles wat gedaan wordt is goed, nuttig en effectief omdat het zending heet. De nadruk op getalsmatige doelen in dit deel is minder zinvol, en deze aanpak is dan ook grotendeels verlaten in latere kerkgroeistudies.

Citaat: "Deeply as I sympathize with the problem and long as I have ministered to desperate physical needs- for years I superintended a leprosy home- I cannot ally myself on this point with those who put social action first. On the contrary, my conviction is that the salvation granted to those who believe on Jesus Christ is still the supreme need of man, and all other human good flows from that prior reconciliation to God."

Beoordeling: *****

Besproken door: Marten Visser

McGavran, Donald A., How churches grow; the new frontiers of mission, London, UK, 186pp., 1959.

Dit is een van de oudere boeken van Donald McGavran, de vader van de 'Church Growth' benadering in de missiologie. Rechttoe-rechtaan geeft hij een krachtige verdediging van de centrale zendingstaak: het winnen van zielen voor Koning Jezus.

De auteur begint de grote mogelijkheden op te noemen die er zijn in de zending. Vervolgens toont hij aan dat vele zendingsorganisaties veel meer bezig zijn bestaande christenen te onderwijzen dan niet-christenen het Evangelie te vertellen; en dat er een diep-ingesleten gedachtengang bestaat dat er eerst veel sociaal werk moet gebeuren om de maatschappij te veranderen, waarna in een volgende generatie er misschien meer christenen zullen komen. Hierdoor is de kerntaak van de zending, het winnen van mensen voor het Koninkrijk van God, buiten het gezichtsveld gekomen van veel zendingsorganisaties.

In latere hoofdstukken geeft de auteur voorbeelden van situaties waar wel sprake is van kerkgroei. Hij trekt daar ook enkele algemene lessen uit. Over het algemeen zijn dat wijze opmerkingen. Uit sommige opvattingen blijkt dat het boek inmiddels wat gedateerd is. Wat gezegd wordt over het opleiden en betalen van nationale kerkleiders zou door de meeste missiologen vandaag niet meer onderschreven worden.

McGavrans aanpak is zeer verfrissend. Een groot verlangen om mensen tot Christus te komen ligt ten grond aan zijn werk. Vervolgens werkt hij door zo praktisch mogelijk aan. De aanbevelingen die hij de leiding van zendingsorganisaties geeft, zijn nog steeds zeer het overdenken en navolgen waard. Dat zijn betoog hier en daar overdreven aandoet, is vooral toe te schrijven aan de invloed die McGavran de laatste halve eeuw gehad heeft: de misstanden die hij beschrijft, zijn bij veel organisaties voor een groot deel verdwenen! Dit zorgt er wel voor dat het voor de situatie van vandaag beter is een later boek van McGavran te lezen, zoals: Understanding church growth.

Interessant is dat de inleiding tot dit boek geschreven is door Hendrik Kraemer, de grote Nederlandse missioloog. Deze voorman van de oecumenische beweging schrijft een warme aanbeveling voor het boek van de evangelische missioloog die in de opinie van de oecumenische missiologie van vandaag staat voor alles wat fout is in de zending.

Citaat: "Fantastic increase in the number of Christians is essential to the achievement of total Christianity. If the world is to cbecome Christ's and fully know the abundant and eternal life, chrurches must multiply enormously. Consequently, the opportunity to grow is always of high impotanc to the world programme of the Church." (p.29)

Beoordeling: **

Besproken door: Marten Visser